દાનમાં

મળે જો શબ્દ તો કહું તને બસ કાનમાં
ન ગમ્યું કોઈ ઘર રાખ મને તારા મકાનમાં

ઝંખના હોય જેને દિવસ-રાત પામવાની
પાસ આવીને ઘણીવાર ન સમાય નઝરમાં

પાસ-પાસે હોઈએ ને ઝુકીએ ઘણા
એવી કોઈ કમી તો હોય છે પ્રેમમાં

બઘું ભૂલી જવાનું તય હતું આપણે
તુંય ક્યાં ભૂલી શકીશ ને હુંય કેમ ભૂલી શકીશ એક જીવનમાં

હરપળે બળીને જીવ્યો મર્યા પછી બળીને શું કરીશ લઈ ન જતા મને સ્મશાનમાં
દઈ દેજો આ દેહને દાનમાં

-એસ. જે. (જિ. સુરત)

પી એચ ડી થયા તો સારું

પી એચ ડી થયા તો સારું
પણ હરેક વિષયમાં વિવાદ કરતા નહિ

સંસ્કૃત વ્યાકરણ જાણો છો તો સારું
પણ સૌ શાસ્ત્ર સમજાઈ જશે તેવું નથી

ધર્મ ગુરુ રાખો તો સારું
પણ તેને શરણે રહેવાનું ચુકતા નહિ

કાવ્ય રચના કરી કરી જાણો તે સારું
પણ ધડા વગરના કાવ્ય કરતા નહિ

શાળાનું મકાન કરો તો સારું
પણ શિક્ષણ ત્યાં સારૂ મળે તે કરવું સહેલું નથી

મંદિર ઉભું કરો તો સારું
પણ ત્યાં ધર્મજ્ઞાન મળે તેમ કરવું સહેલું નથી

મંદિરે દર્શન કરવા જાવ તો સારું
પણ ત્યાં સાફ સુફ સેવા કરવાનું ચુકતા નહિ

સકામ કર્મ તો સૌ કરે છે
પણ સૌ કર્મ સફળ થતા નથી

નિષ્કામ કર્મ કરી જુવો
તો કોઈ કર્મ બંધન થતા નથી

સહેલા કામ તો સૌ કરી શકે
અઘરા કામ તમે નહિ કરો તો કોઈ કરવાના નથી

- સુરેશ વ્યાસ
‘સ્કંદ’ ની આ સહેલી કવિતા છે

દીકરી ચાલી સાસરે

માતા-પિતાની છત્રછાયા છોડી,
સુખ-દુ:ખને સથવારે દીકરી ચાલી સાસરે.

કુટુંબીઓની હુંફાળી લાગણી છોડી,
સાસરાની સંસારરૂપી વાટ પકડવા,

હસતી-રમતી, નાચતી-કૂદતી,
પારકાંને પોતાનાં કરવા… દીકરી…

વીરા, બહેનોના હાથ છોડી,
ભરથારનો હાથ પકડવા,

નાનપણની સહેલીનો અધવચ્ચે સાથ છોડી,
સાસરારૂપી કુટુંબીઓનો સાથ બાંધવા… દીકરી…

પોતાના સમાજને અલવિદા કરી,
બીજા સમાજમાં પોતાપણું પામવા,

છેલ્લે માતૃહૃદય, પિતૃહૃદય સુના કરી લાડલી,
દુલારી સાસુ-સસરાનો પ્રેમ પામવા… દીકરી…
નણંદોનો સાથ માગવા, દીકરી ચાલી સાસરે…

-લીના શાહ, વડોદરા

ઇશ્વરની કમાલ

ઓ ઇશ્વર, તારી કેવી કમાલ,
દસ પીંછીમાં સમગ્ર સૃષ્ટિની ભાત.

એક પીંછીમાં શીતળતાનો અનુભવ,
બીજી પીંછીમાં ગરમીની પહેચાન.

ત્રીજી પીંછીમાં વરસાદની હેલી,
ચોથી પીંછીમાં સપ્તરંગી ભાત.

પાંચમી પીંછીમાં હરિયાળીનું સામ્રાજ્ય,
છઢ્ઢી પીંછીમાં ફૂલોનો મહેકાટ.

સાતમી પીંછીમાં પક્ષીનો ક્લબલાટ,
આઠમી પીંછીમાં નદીઓનો ઘેઘારવ.

નવમી પીંછીમાં ગીરિઓની હાર,
દસમી પીંછીમાં સમગ્ર પ્રકૃતિ દ્રશ્ય.

-મેધા સોલંકી

એકરાર

સહી-સિક્કા વગરનો,
વણલખ્યો કરાર,
એ-એકરાર.

કરાર છીનવી, કરે બેકરાર,
એ-એકરાર.

દરાર પૂરે દિલની,
એ-એકરાર.

આકાર-નિરાકાર, મિલન,
એ-એકરાર.

-વિભાકર ધોળકિયા

તમારું સ્મિત…

તમારું સ્મિત જોઇ પાગલ બન્યો છું,
કિનારો હવે જડતો નથી, મધદરિયે ડૂબ્યો છું,
આપનું સ્મિત જ, હૃદયને ધબકતું રાખે છે,
બાકી જીવવાનો કોઇ અભરખો હવે રહ્યો નથી.

તમારું સ્મિત જોઇ પાગલ બન્યો છું,
નથી ખબર રહેતી આ સંસાર તણી જીવવાની,
રહી જાઉં છું, દંગ આપનું હૃદયસ્પર્શી સ્મિત જોઇ,
ધ્યાન જ્યાં હોય ત્યાંથી, બેધ્યાન થાઉં છું.

તમારું સ્મિત જોઇ પાગલ બન્યો છું,
આપના સ્મિતમાં તો સંપૂર્ણ સંગીત સમાયેલું છે,
અને દુનિયાનું દુ:ખ દૂર કરવાની પણ ચાવી જડેલી છે,
નયન પણ ઠરતા નથી ને, જીવ પણ ધરાતો નથી જોઇ જોઇ સ્મિત આપનું,
તમારું સ્મિત જોઇ પાગલ બન્યો છું.

-ઉદય ખત્રી

દિલ ઝંખે છે

શિલ્પીની કંડારેલી કૃતિ સમી
તારી આકૃતિને,
અપલક નેત્રે નિરખવા
આ દિલ ઝંખે છે.

તારા પ્રેમને ગઝલમાં વર્ણવવા,
આ દિલ ઝંખે છે.
તારી મધુર યાદોની સ્મૃતિઓનું સ્મારક
બનાવવા, આ દિલ ઝંખે છે.

સ્વપ્નાઓનાં સહિયારા વાવેતરમાં,
તારો સાથ આ દિલ ઝંખે છે.
હૃદયની વાતોને શબ્દોમાં
બયાન કરવા, આ દિલ ઝંખે છે.

દર્દ અને વ્યથા ભરેલી આ દુનિયામાં,
તારી નજરના સ્પર્શ સુખને પામવા.
આ દિલ ઝંખે છે.

પૂરા જીવનની તૃષા છીપાવવા,
તારા પ્રેમનું એક બુંદ પામવા,
આ દિલ ઝંખે છે…

-મિનાઝ વસાયા